Vil du bidra i natur og friområde?

Frivillig innsats er viktig

Ålesund kommune set stor pris på innbyggjarar, lag og foreiningar som ønskjer å ta vare på naturen og nærmiljøet sitt. Frivillig innsats bidreg til trivelege nærmiljø, gode naturopplevingar og auka engasjement for fellesområda våre.

Mange ønskjer å rydde vegetasjon, etablere møteplassar, fjerne framande artar eller gjere friområde meir tilgjengelege. Slike initiativ er verdifulle, men det er viktig å vere klar over at natur- og friområde ofte har funksjonar som ikkje er synlege ved første augekast.

Eit område kan til dømes vere viktig for fugleliv, insekt, fisk, naturmangfald, flaumdemping eller friluftsliv, sjølv om det kan sjå attgrodd eller lite brukt ut.

Dette kan du som regel gjere utan å kontakte kommunen

Du treng normalt ikkje avtale med kommunen dersom du:

• plukkar søppel på tur
• deltek i organiserte ryddeaksjonar
• ryddar mindre mengder eigarlaust avfall
• melder frå om framande artar
• melder frå om forsøpling, skadar eller manglar i friområde

Dersom du samlar inn større mengder avfall, må avfallet leverast og handterast på ein forsvarleg måte.

Ta kontakt med kommunen før du set i gang

Vi ønskjer å avklare tiltak før dei blir gjennomførte i kommunale natur- og friområde.

Ta kontakt dersom du ønskjer å:

• rydde kratt eller vegetasjon
• fjerne tre eller større buskar
• rydde kantvegetasjon langs bekkar, elvar eller vatn
• plante tre, buskar eller blomstereng
• etablere sti, møteplass eller aktivitetsområde
• setje opp benkar, skilt, kunst eller anna utstyr
• byggje gapahuk, levegg eller andre innretningar
• gjennomføre naturrestaurering eller skjøtselstiltak
• arrangere større dugnader eller ryddeaksjonar
• gjennomføre tiltak som endrar terreng, vegetasjon eller drenering

Er du usikker på om eit tiltak bør avklarast, er det alltid betre å kontakte kommunen før arbeidet startar.

Før du startar eit tiltak

Før du planlegg arbeid i natur eller friområde, bør du undersøkje følgjande:

• Kven eig området?
  Tiltak må avklarast med grunneigar. Grunneigaren kan vere kommunen, staten, eit burettslag, eit veglag eller ein privat eigar.
• Er området verna?
  I verneområde gjeld eigne reglar for kva som er tillate. Dette kan omfatte rydding av vegetasjon, felling av tre, bygging, skilting eller andre inngrep.
• Er det registrerte naturverdiar i området?
  Mange område har registrerte naturverdiar eller fungerer som leveområde for artar som det skal takast særlege omsyn til.
• Ligg området nær bekk, elv, vatn eller sjø?
  Natur langs vassdrag er viktig for fisk, fuglar, insekt, vasskvalitet, flaumdemping og erosjonssikring.
• Kan tiltaket påverke fugleliv?
  Rydding og andre inngrep kan forstyrre hekkande fuglar eller øydeleggje reir og leveområde.

Kvifor må enkelte tiltak avklarast?

Det som kan sjå ut som ubrukt eller attgrodd natur, kan ha viktige funksjonar for både menneske og natur.

Vegetasjon og tre kan vere viktige for:

• naturmangfald
• fugleliv og hekkeområde
• pollinerande insekt
• vassmiljø og fisk
• vern av vassdrag
• flaumdemping
• erosjonssikring
• karbonlagring
• klimatilpassing
• landskapsopplevingar
• friluftsliv og naturopplevingar

Velmeinande tiltak kan derfor få uønskte konsekvensar dersom dei blir gjennomførte utan tilstrekkeleg kunnskap om området.

Kva ønskjer du å bidra med?

Tiltak som kan skade naturen

Døme på tiltak som kan få uønskte konsekvensar:

• felling av tre som er viktige for fugleliv eller flaumvern
• rydding av kantvegetasjon langs vassdrag
• tiltak i bekkar, elvar eller vatn
• bygging i sårbare naturområde
• planting av artar som ikkje høyrer naturleg heime i området
• rydding i hekkeperioden for fuglar
• flytting av jordmassar som kan spreie framande artar

Er du i tvil, spør oss før du startar.

Korleis melder du inn eit tiltak?

Dersom du ønskjer å gjennomføre eit tiltak i eit kommunalt natur- eller friområde, ber vi om at du tek kontakt med kommunen før arbeidet startar.

For at vi skal kunne vurdere tiltaket raskt, er det nyttig at du opplyser om:

• kva du ønskjer å gjere
• kvar tiltaket skal gjennomførast (adresse, kartlenke eller bilete)
• kven som står bak tiltaket (person, lag eller foreining)
• omfanget av arbeidet
• når arbeidet er planlagt gjennomført
• om det er behov for maskiner, massar, planting eller bygging

Legg gjerne ved:

• kartutsnitt
• foto av området
• enkel skisse dersom tiltaket inneber etablering av sti, benk, gapahuk eller liknande

Kva skjer vidare?

Kommunen vurderer om tiltaket:

• kan gjennomførast som omsøkt
• krev nærare avklaringar
• må tilpassast for å ta omsyn til naturmangfald, vassdrag, fugleliv eller andre verdiar
• krev løyve etter anna regelverk

Ved behov vil kommunen innhente vurderingar frå relevante fagområde før tiltaket kan gjennomførast.

Nyttige kart og nettsider

Før du planlegg eit tiltak kan det vere nyttig å undersøkje området nærare:

• Naturbase (kart over verneområde og registrerte naturverdiar)
• Artskart
• Miljødirektoratet si rettleiing om framande artar
• Statsforvaltaren sine sider om naturmangfald
• Statsforvaltaren sine sider om verna natur
• Statsforvaltaren sine sider om vass- og fiskeforvaltning

Takk for innsatsen!

Vi set stor pris på alle som ønskjer å bidra til eit reint, trygt og triveleg nærmiljø.

Ta gjerne kontakt med kommunen dersom du har ein idé, ønskjer råd eller er usikker på om eit tiltak bør avklarast før du set i gang.